ผู้อำนวยการเล่น (พา)เรียนรู้ เป็นทักษะที่หนองพะแนง' ศรีสะเกษ | Hug House [สุขนี้ที่บ้านเรา]

เพราะการเล่น คือความสนุกตามวัยของผู้เล่น และเป็นทักษะที่นำไปสู่การเรียนรู้ได้อย่างสร้างสรรค์

ที่โรงเรียนบ้านหนองพะแนง อ.น้ำเกลี้ยง จ.ศรีสะเกษ ร่วมกับ มูลนิธิเพื่อการพัฒนาเด็ก และ สสส. ได้จัดกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการออนไลน์ โดยมีภาคีเครือข่ายโรงเรียนทั้งในเขตพื้นที่และต่างเขตพื้นที่ที่สนใจเข้าร่วมเป็นจำนวนมาก จัดขึ้นเมื่อ 17 พฤศจิกายน 2564

มากกว่าการได้เรียน คือการได้มีโอกาสร่วมสัมผัสกับกระบวนการจัดการศึกษา ได้ร่วมถ่ายทอด ได้ร่วมรับฟัง แม้จะไม่ได้เข้าห้องโดยตรง แต่เพียงได้อยู่ใกล้และสัมผัสกับเรื่องราวนั้น ๆ อันเป็นสิ่งใหม่ที่ยุคสมัยควรมีการปรับตัว นั่นล่ะ คือสิ่งที่ได้จากการได้เรียนอย่างหนึ่ง

"คึดฮอดตอนเป็นน้อย ได้เล่น ได้ม่วน ได้หัวตามประสาเด็กน้อยแล้วน้ำตามันสิไหลเนาะ โลกมันเปลี่ยนไป การเล่นก็บ่คือเก่า เฮาเลยคึดว่าการเล่นนี่ล่ะคือสิ่งสำคัญบ่น้อยที่วัยของเด็กน้อยควรจะได้นำไปต่อยอดเป็นการเรียนได้ ผมเซือจั่งซั่น"

คำเอ่ยของผู้บริหารหนุ่มท่านหนึ่ง ได้เอ่ยขึ้นขณะที่ผมยังไม่ได้เรคคอร์ดหน้าเลนส์ ชวนคุยเล่น ๆ แต่นั่นล่ะคือสิ่งที่ผมได้สัมผัสถึงส่วนหนึ่งของการเล่นในมุมมองของผู้บริหารที่ทำให้ผมยิ้มไปมุมปากที่ได้สัมผัสถึงคำเหล่านี้

"อยากเอากิจกรรมของการเล่นมื้อนี้ที่เฮาได้ร่วมอบรม ไปปรับใซ้กับห้องเรียนหนู ม่วนหลาย ได้ประโยชน์อีหลีพร้อม แต่กะอยากให้วิทยากรที่เพิ่นอยู่ในซูมนี่ มาอบรมอยู่โรงเรียนหนูนำเลย ให้ผู้ปกครองเพิ่นได้ฟังนำ ได้ร่วมกิจกรรมไปนำเลย คือสิดีหลาย อยากให้เป็นจั่งซั่น ลูก ๆ เฮาคือสิได้ม่วนได้ประโยชน์อีหลีค่ะ" ครูสาวจากศรีรัตนะ ได้พูดคุยเล่าให้ฟังอีกคน ก่อนที่จะเรคคอร์ดเช่นกัน

"เฮ็ดตามที่เฮาคึดว่าเกิดประโยชน์กับเด็กน้อยไปก่อน เฮ็ดให้เต็มที่เลย ถ้าดีอีหลีหรือเกิดประโยชน์อีหลี หน่วยงานต่าง ๆ รวมไปฮอดแหล่งทุนสิแล่นมาหาเฮาเองล่ะ" ผู้บริหารได้เอ่ยสรุปกิจกรรมการเรียนการเล่น ในนามผู้อำนวยการเล่น ในครั้งนี้

แม่นแล้วครับ นี่คือส่วนหนึ่งน้อย ๆ ที่มาจากกิจกรรม อบรมเชิงปฏิบัติการเรื่อง "Play Worker" ผู้อำนวยการเล่น เล่นให้เกิดทักษะ เล่นเปลียนโลก ที่จัดขึ้น ณ โรงเรียนบ้านหนองพะแนง อ.น้ำเกลี้ยง จ.ศรีสะเกษ โดยได้รับงบประมาณสนับสนุนอย่างดีจาก มูลนิธิการพัฒนาเด็ก และ สสส. ซึ่งมีภาคีโรงเรียนเครือข่ายจากต่างเขตพื้นที่การศึกษามาร่วมหลายโรงเรียน หลายสิบชีวิต

"ม่วนหลายค่ะ อยากให้มีแบบนี้ ดีกว่าแบบที่เคยไปอบรมนำห้องแอร์ แบบนี้จัดอีกกะสิมาอีก หัวไปนำ อิ่มไปนำ แต่มันคือค่ำไวแท้ล่ะ"

คึดเต๊อะ คือคำจากป้ายของโรงเรียน ที่แปลว่า คึดฮอดเป็นคำภาษาถิ่นทางพี้ เฮ็ดให้คึดไปฮอดการเรียนสมัยใหม่ที่เข้าใจวัยและยุคของลูกหลานแล้วคึดไปฮอดว่า การเล่นมันดีขนาดไหน แล้วการเรียนสิดีขนาดได๋ ขั่นแม่นครูผู้บริหารเองเข้าใจหัวใจวัยของลูกหลานแบบนี้

คึดเต๊อะ

ขวัญชิต โพธิ์กระสังข์

171164

ตลาดพืชผักผลไม้ปลอดภัยจากใจผู้สูงอายุและผู้พิการที่ขุนหาญบ้านเรา | HugHouse สุขนี้ที่บ้านเรา

วันนี้ (อังคารที่ 11 พฤษภาคม 2564) ที่โรงพยาบาลขุนหาญ จังหวัดศรีสะเกษ มีตลาดนัดสีเขียว Green Market เช่นทุกวัน มีแม่ค้าพ่อค้าจากกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเกษตรอินทรีย์,ชมรมคนพิการทางการเคลื่อนไหวศรีสะเกษ สาขาขุนหาญ (ชมรมคนพิการขุนหาญ) และกลุ่มบริบาลชุมชนที่ดูแลกลุ่มผู้สูงอายุ-กลุ่มผู้พิการ-ผู้ป่วยติดเตียง ได้นำพืชผักและอาหารปลอดภัยมาจำหน่ายที่ตลาดเขียว โดยมีผู้คนมาจับจ่ายซื้อที่เป็นทั้งผู้ป่วยและญาติผู้ป่วยรวมถึงเจ้าหน้าที่จากโรงพยาบาลมาจับจ่ายกันอย่างคึกคัก

[ นางสาวดวงกมล โมฬีชาติ / นักวิชาการสาธารณสุขโรงพยาบาลขุนหาญ ]

นางสาวดวงกมล โมฬีชาติ / นักวิชาการสาธารณสุขโรงพยาบาลขุนหาญ กล่าวว่า ตลาดเขียวหรือ Green Market ของขุนหาญเรา มีกลุ่มที่ปลูกพืชผักอินทรีย์และนำมาจำหน่วยที่ตลาดแห่งนี้มีหลายกลุ่ม ซึ่งหลัก ๆ คือจากกลุ่มชมรมคนพิการขุนหาญ และกลุ่มนักบริบารชุมชน หรือกลุ่มผู้สูงอายุและกลุ่มที่ดูแลผู้พิการ ผู้ป่วยติดเตียง และมีกลุ่มวิสาหกิจชุมชนที่ปลูกพืชผักอินทรีย์ ซึ่งตลาดแห่งนี้เน้นพืชผักอินทรีย์ มีการเปิดตลาดกันทุกวันอังคารและวันพฤหัสบดี ซึ่งนอกจากจะมีจะพืชผักแล้วก็มีอาหารแปรรูป และสินค้าของกลุ่มต่าง ๆ มาวางจำหน่ายด้วย

          นางจันทรา อุปมัย / พยาบาลวิชาชีพชำนาญการโรงพยาบาลขุนหาญ / ผู้ประสานงานนักบริบาลชุมชนโรงพยาบาลขุนหาญ กล่าวว่า ในอำเภอของพวกเรามีกลุ่มคนที่ดูแลผู้ป่วยติดบ้านติดเตียง คนพิการ ผู้สูงอายุ ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง เรียกว่า CG หรือ caregiver และอีกกลุ่มคือ กลุ่มคนที่ดูแลผู้พิการ ดูแลคนด้อยโอกาสเรียกว่า PA (Personal assist) ที่ทำหน้าที่หลักคือช่วยดูแลกลุ่มเหล่านั้นร่วมกับ รพ.สต.และโรงพยาบาล และสำคัญกว่าการดูแลคือการไปชวนผู้สูงอายุ ผู้พิการและญาติของผู้ป่วยติดบ้านติดเตียงมาร่วมปลูกพืชผักอินทรีย์เพื่อกินและสามารถนำมาจำหน่วยที่ตลาดนัดสีเขียว เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันด้านสุขภาพที่ดีและสามารถสร้างมูลค่าให้เกิดขึ้นได้ด้วย

    
      จากการได้ลงพื้นที่ติดตามดูผลงานของกลุ่มนักบริบาลชุมชนที่ตำบลไพร อำเภอขุนหาญ หนึ่งในพื้นที่เข้มแข็งของนักบริบาลชุมชน พบว่ามีผู้สูงอายุที่มีนักบริบาลชุมชนมาร่วมชักชวนปลูกพืชผักเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมาก

          นางสุรีย์  ใจคง / นักบริบาลชุมชนตำบลไพร เล่าว่า ตนเองมีบทบาทหน้าที่ดูแลกลุ่มผู้สูงอายุ ผู้ป่วยติดบ้านติดเตียง คนพิการ ในเขตของตัวเองรับผิดชอบจำนวน 26 รายและได้มีการชักชวนให้กลุ่มดังกล่าวที่ตัวเองรับผิดชอบมาร่วมปลูกพืชผักพื้นบ้านแบบอินทรีย์ได้เพิ่มเติมเป็นจำนวน 52 ครัวเรือน ซึ่งก่อนหน้านี้ไม่เคยชอบการปลูกผักเลยแต่พอมีโอกาสชักชวนกลุ่มเหล่านี้ทำ ตัวเองก็ต้องทำด้วยเป็นการเรียนรู้ไปด้วยกันด้วย และตอนนี้มีความสุขที่ได้กินผักที่ตัวเองปลูกแบบปลอดภัยแล้วเรายังไปรับพืชผักผลไม้ของกลุ่มที่เรารับผิดชอบนำไปขายที่ตลาดนัดสีเขียวด้วยเช่นกัน

          แม้สถานการณ์ไวรัสโคโรนา 2019 จะรุนแรงแค่ไหน ชุมชนเองก็ต้องป้องกันตามมาตรการของรัฐและที่สำคัญที่สุดอย่างน้อย ๆ ชุมชนหรือกลุ่มเปราะบาง กลุ่มผู้สูงอายุ ผู้พิการหรือผู้ป่วยติดบ้านติดเตียงเหล่านี้ก็มีพื้นที่ในการออกกำลังกายและปลูกพืชผักที่เป็นประโยชน์ต่อตนเองและสามารถนำมาจำหน่ายในพื้นที่กลางสำหรับเป็นพื้นที่สร้างรายได้อย่างเช่นที่ตลาดนัดสีเขียวที่โรงพยาบาลขุนหาญจัดขึ้นได้ด้วย แม้จะฤดูกาลในการปลูกพืชผักไม่เอื้อนักแต่ทุกวันอังคารและวันพฤหัสบดีคือวันที่แต่ละคน แต่ละกลุ่มก็มีพืชผักผลไม้มาจำหน่ายในทุก ๆ วันดังกล่าวไม่ขาดเช่นกัน

ขวัญชิต โพธิ์กระสังข์ / รายงาน

 

ฮดสรง วิถีกวยบนฐานวัฒนธรรมอีสานใต้ [HugHouse:สุขนี้ที่บ้านเรา] มีคลิป

 

ศรีสะเกษเป็นหนึ่งในจังหวัดของภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทยที่มีกลุ่มคนชาติพันธุ์ 4 กลุ่มหลัก คือ ลาว เขมร กวย,กูย และเยอ ซึ่งยังมีคนจีนอีกกลุ่มที่ไม่ค่อยได้พูดถึงนัก กระนั้นก็ตาม ภาษาวิถีวัฒนธรรมความเป็นศรีสะเกษก็มีการยึดโยงเอาความเป็นวัฒนธรรมคนลาวในอดีต สืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน ซึ่งหลายอย่างก็คงอยู่สภาพเดิม หลายอย่างถูกปรับเปลี่ยนไป บางอย่างอยู่ในสภาพใกล้สูญหายกับยุคสมัย ไปกับกาลเวลา เช่นพิธี “ฮดสรง” ก็คือหนึ่งที่ใกล้สูญหายหรืออาจจะถูกให้ความสำคัญน้อยลงไป

ตำบลโพธิ์กระสังข์ อำเภอขุนหาญ จังหวัดศรีสะเกษ เป็นชุมชนชาวกวย,กูย มีวิถีวัฒนธรรมประเพณีที่ยึดเอาฮีตสิบสอง คองสิบสี่เช่นคนลาวเช่นกัน มีภาษาพูดเป็นของตัวเอง ปีนี้ 2564 นับว่าเป็นปีที่โชคดีของชาวกวยตำบลโพธิ์กระสังข์ ที่คณะสงฆ์ระดับตำบล ได้มีโอกาสได้แยกการปกครองออกจากตำบลขุนหารมาเป็นเอกเทศ เป็นคณะสงฆ์ตำบลโพธิ์กระสังข์ และในขณะเดียวกันได้มีการแต่งตั้งตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดรูปใหม่ของบ้านหนองขนาน คือพระสรรณ์ยา อภิลาโส เป็นพระอธิการสรรญ์ยา อภิลาโส ชาวกวยตำบลโพธิ์กระสังข์จึงได้มีมติการทำกิจกรรมเพื่อแสดงความกตัญญูและมุทิตาจิตให้กับเจ้าอาวาสรูปใหม่ดังกล่าว ด้วยพิธีกรรมพื้นบ้านที่เรียกว่า “ฮดสรง[1]” หรือ “สรงเดี๊อะคูเบือ” ตามประเพณีดั้งเดิมของชาวกวยและชาวลาวที่เคยปฏิบัติมาในครั้งอดีต

ซึ่ง ฮดสรง หรือพิธีกรรมการสรงน้ำพระ หรือที่ชาวกวยเรียกว่า “สรงเดี๊อะคูเบือ” นั้นเป็นแม้จะเป็นประเพณีพิธีกรรมที่สำคัญ แต่ชาวตำบลโพธิ์กระสังข์ก็จัดเพื่อมุทิตาแสดงความกตัญญูเคารพต่อเจ้าอาวาสรูปใหม่ โดยมีการแห่สมโภชเจ้าอาวาสรูปใหม่จากวัดโพธิ์กระสังข์ ซึ่งเป็นวัดเจ้าคณะตำบล มายังวัดบ้านหนองขนาน ระยะทางประมาณ 4 กิโลเมตร ได้รับความร่วมมือจากชาวตำบลโพธิ์กระสังข์มาตลอดเส้นทาง ก่อนจะมีการทำพิธีเจริญพระพุทธมนต์ ถวายไทยธรรมและการฮดสรง

      พระครูสังวรวุฒิคุณ เจ้าอาวาสวัดไตรราษฎร์สามัคคี เล่าให้ฟังว่า พิธีฮดสรง เป็นประเพณีพิธีกรรมดั้งเดิมของคนลาว รวมถึงชาวกวย,กูยเราด้วย ซึ่งมีให้เห็นในเขตภาคอีสานของไทยเราเป็นหลัก แต่ปัจจุบันนี้หาชมได้ยากมากแล้ว เพราะโลกมันเปลี่ยนไป ความสำคัญต่าง ๆ ถูกลดน้อยลง แม้จะมีให้เห็นบ้างแต่ก็ไม่ได้บอกกล่าวให้คนได้รับรู้หรือมีลูกหลานได้เห็นความสำคัญนักแล้ว ชุมชนชาวกวยเราเองเห็นว่าเป็นโอกาสดีงามที่มีการสมโภชแสดงมุทิตาจิตแด่เจ้าอาวาสรูปใหม่ของวัดหนองขนานขึ้น จึงได้มีการจัดฮดสรง เป็นการบอกกล่าวให้ลูกหลานคนในชุมชนได้รับรู้และถือปฏิบัติเอาไว้ให้นานเท่านาน

      ในขณะเดียวกันที่ผู้นำชุมชนเองก็ได้ให้ความสำคัญในการแสดงมุทิตาจิตครั้งนี้ด้วยเช่นกัน

      นายจักรรินทร์ บุตรดี ผู้นำชุมชนบ้านหนองขนาน กล่าวว่า ชุมชนเรารู้สึกดีใจและภูมิใจที่ได้มีโอกาสได้รับตราตั้งเจ้าอาวาสรูปใหม่แล้ว โดยได้รับเมตตาจากพระเดชพระคุณเจ้าคณะภาคสิบมอบให้มา ชุมชนเราร่วมกับชาวตำบลโพธิ์กระสังข์ทั้ง 14 หมู่บ้านร่วมกันจัดการเพื่อแสดงมุทิตาจิตในครั้งนี้ แม้ว่าชุมชนบ้านหนองขนานเราจะเป็นชุมชนเล็ก ๆ แต่ก็มีความรัก ความสามัคคี ให้ความสำคัญกับงานคณะสงฆ์ด้วยดีเสมอมา

เช่นเดียวกันที่นายเสวย  พิมมาส ผู้นำชุมชนบ้านหนองขนาน กล่าวเสริมว่า ชุมชนเราไม่ได้จัดงานมุทิตาจิตอย่างเดียว แต่ยังได้นิมนต์เจ้าคณะตำบลขุนหาร (พระอุปัชฌาย์ของเจ้าอาวาส) และเจ้าคณะตำบลโพธิ์กระสังข์ และเจ้าอาวาสวัดไตรราษฎร์สามัคคี มาร่วมพิธีฮดสรง เปิดโอกาสให้พุทธศาสนิกชนตำบลเราและใกล้เคียงร่วมรดน้ำดำหัวไปในตัว เป็นสิริมงคลให้กับตัวเองและเป็นวันรวมญาติเนื่องในวันมหาสงกรานต์ด้วยเช่นกัน

แม้ชุมชนบ้านหนองขนานจะเป็นชุมชนเล็ก ๆ ในเขตปกครองและคณะสงฆ์ของตำบลโพธิ์กระสังข์ แต่การจัดงานหรือประเพณีวัฒนธรรมต่าง ๆ ล้วนแล้วแต่ให้ความสำคัญร่วมกันเสมอมา และพิธีการฮดสรงแบบโบราณที่ได้ยึดถือปฏิบัติมาช้านาน แต่กาลเวลาที่ผ่านไป หากไม่ได้มีผู้นำหรือคนที่ให้ความสำคัญ สิ่งดีงามเหล่านั้นก็ถูกเลือนรางหายไปตามกาลเวลาได้เช่นกัน

แต่ที่ชุมชนชาวกวยตำบลโพธิ์กระสังข์ อำเภอขุนหาญ จังหวัดศรีสะเกษ ยังคงให้ความสำคัญกับประเพณีและวิถีดีงามนี้ จึงยังมีสืบทอดให้เห็นยังปัจจุบัน

---

[1] มูลนิธิสารานุกรมวัฒนธรรมไทย ธนาคารไทยพาณิชย์. (2542). สารานุกรมวัฒนธรรมไทยภาคอีสาน เล่ม 15. กรุงเทพ ฯ : มูลนิธิสารานุกรมวัฒนธรรมไทย ธนาคารไทยพาณิชย์.

Sociology student monks camped on a high mountain.

 Camp activities at various universities give students the opportunity to learn and do it themselves. To create effective citizenship in the future

Mahachulalongkornrajavidyalaya University itself Which is a university for monks as well Has carried out an activity By focusing on areas that are far away from prosperity and still lack It is barren in many dimensions.

Prof. Dr. Padung Wanthong, Head of Department of Sociology and Anthropology Mahachulalongkornrajavidyalaya University said that the name of the camp is "Sociology Camp, Smiles", organized for the students to use their potential to go to the real area and see the real problem.

And select a remote area like Mae Hong Son Province Which saw that there was still a shortage of school supplies and many consumer items Therefore organized into a variety of camps at the same time By being a building camp, a supplementary camp and an integrated camp The main budget is fundraising, donations, and support.

In this camp, Mae Hong Son Sangha was also joined as the main member. One of the camp activities was to donate water tanks to Baan Kaeng Hom (Karen) School.

Phra Maha Somsak Supamethee, Deputy Dean of Mae Hong Son Province Abbot of Sai Khao Temple, Mae Hi Subdistrict, Pai District, told us that There are still many schools that lack many things. Because these schools are located on the high ground Transportation is very difficult. Electricity requires natural energy to help. The matter of well-being requires self-reliance.

The Sangha was trying to help each other as they should. Because at least it helps fellow human beings to make it easier Although not equal to the flat people But our Sangha itself has never been silent either. This time, some funds were donated and jointly purchased water tanks for schools to use together.

Which Ban Kaeng Hom School (Karen) this It is on a high mountain that is still scarce and obsolete. Causing the teaching and learning to be no less problematic Living life is many times more difficult than a flat person.

Suriyan Jiwong, a member of the Mae Hong Son Provincial Administrative Organization Council, District 3, Pai, said that our Pai district It is famous for being one of the country's top tourism destinations. But at the same time There are still many schools in the highlands of our district that are still very deserted.

The road is mountainous, the journey is difficult and dangerous. Provincial electricity was still unable to access, so hydroelectric power was used. But it still does not seem enough as it should be used economically. Most of the students are ethnic groups, many of them are high on the mountain.

Like Teacher Kesarin Mukham or Beer Teacher Acting Director of Ban Kaeng Hom (Karen) School, Pai District, Mae Hong Son Province said that teachers had to come down to buy food to make lunch for students once a week, on Sunday.

Where students get fresh food only on Monday and Tuesday The days left are dry foods or foods that can be stored for a long time. Because there is no cold food cooler Because that can not be stored in the freezer. Because there is not enough electric energy But it is also good that schools and communities have some crops and vegetables grown.

This activity of the Buddha amulet camp In addition to building and providing facilities for students to use more easily. There is also an academic dialogue on the Sangha Society and the study and development on the highland. And a library was built for Ban Pha Samran School as well Including mobile creative media workshops for teachers and students to take advantage of in presenting the good activities of the high school as well.

Kwanchit Phokrasang : Kuay Cultural Conservation Group of Pho Krasang Subdistrict Report from Ban Kaeng Hom (Karen) School, Mae Hong Son Province